kontakt
tlo glowka tlo
tlo
tlo
tlo
 
slowa
 

Varia

image

Pochodzenie

Andersowie byli spolonizowaną rodziną pochodzenia niemieckiego, wyznania ewangelickiego, wywodzącą się z Inflant. Ojciec Władysława – Albert z wykształcenia był agronomem i pracował jako administrator majątków ziemskich. Matka, Elżbieta z domu Tauchert, zajmowała się wychowaniem córki i trzech synów.




image

Bracia

Wszyscy trzej bracia Władysława Andersa byli w okresie międzywojennym oficerami służby stałej WP, zasłużonymi podczas walk „o niepodległość i granice” w latach 1919 – 1920 (dwaj odznaczeni Orderem Virtiti Militari).
W kampanii wrześniowej 1939 roku ppłk Karol Anders był zastępcą dowódcy 1 pułku Ułanów Krechowieckich, ppłk Jerzy Edward Anders pełnił funkcję zastępcy dowódcy 5 pułku Ułanów Zasławskich, a kpt. Tadeusz Anders był adiutantem dowódcy 4 dywizjonu artylerii konnej.
Wszyscy dostali się do niewoli niemieckiej, ale najmłodszemu Tadeuszowi udało się zbiec. Przez Węgry i Francję przedostał się do Wielkiej Brytanii, a następnie służył pod rozkazami brata Władysława w Armii Polskiej na Wschodzie i w 2 Korpusie Polskim. Po zakończeniu wojny do 2 Korpusu wstąpili też Karol i Jerzy Andersowie.




image

Małżeństwa

Władysław Anders był dwukrotnie żonaty. Najpierw z Ireną Jordan-Krąkowską, rozwiedzioną z rotmistrzem Prószyńskim (ślub w czerwcu 1925 roku), z którą miał syna Jerzego i córkę Annę. Wychowywał też pasierba Macieja Prószyńskiego (poległ we wrześniu 1939 roku, jako podporucznik, dowódca plutonu przeciwpancernego 15 pułku Ułanów Poznańskich).
Drugi raz ożenił się po wojnie ze znaną śpiewaczką Renatą Bogdańską. Miał z nią córkę Annę Marię.



image

Służba w armii rosyjskiej

Szlify oficerskie i pierwsze doświadczenia bojowe zdobywał W. Anders w armii carskiej, jako obywatel rosyjski. Od września 1914 roku służył w 3 Noworosyjskim Pułku Dragonów, walczącym z Niemcami na rosyjskim froncie zachodnim. Wyróżnił się brawurowymi akcjami, z których najbardziej spektakularną, był wypad dowodzonego przez niego oddziału na tyły wojsk niemieckich na wieś Kuchcze (Polesie) w październiku 1915 r. Wykorzystując zaskoczenie, zaatakował kwaterujący tam batalion niemiecki, zadając mu duże straty. Awansowany za odwagę do stopnia podporucznika (1915), a następnie porucznika i rotmistrza. Był trzykrotnie ranny. W 1916 roku skierowany został na wojenny kurs Akademii Sztabu Generalnego w Piotrogrodzie. Ukończył ją z pierwszą lokatą. Na początku 1917 roku, na parę tygodni przed rewolucją lutową, otrzymał z rąk cara Mikołaja II patent oficera Sztabu Generalnego i tzw. złotą szablę. Odznaczony był wysokimi odznaczeniami rosyjskimi, między innymi orderami: św. Jerzego, św. Włodzimierza, św. Anny i św. Stanisława.




image

Odznaka za Rany

Na wielu fotografiach generała Andersa można zobaczyć po lewej stronie munduru, ponad baretkami odznaczeń, wąską wstążeczkę w barwach Orderu Virtuti Militari, na której umieszczony jest rząd srebrnych gwiazdek. To „Odznaka Honorowa za Rany i Kontuzje”, a gwiazdki oznaczają ilość ran. W przypadku gen. Andersa jest ich aż osiem. Trzy odniósł jeszcze podczas służby w armii rosyjskiej: kontuzja pod wsią Szylenin (XI 1914), kontuzja w rejonie Litoweża (VII 1915) i podczas akcji na Kuchcze (X 1915). Następne dwie rany odniósł podczas wojny polsko-bolszewickiej, w tym jedną ciężką pod Wistynami (VII 1920). Kolejne trzy wiążą się z walkami we wrześniu 1939 roku. Najpierw rana od bomby lotniczej (4. IX 1939), a następnie dwie podczas nocnej potyczki w rejonie Starego Sambora (29.IX 1939).




image

Jeździectwo

Generał Władysław Anders był miłośnikiem koni i świetnym jeźdźcem. Jazdę konną uprawiał od najmłodszych lat, a wieloletnia służba w kawalerii pozwalała na doskonalenie umiejętności. Przez szereg lat uprawiał jeździectwo wyczynowo i miał własne konie wyścigowe.
Był też propagatorem sportu konnego. Kierował polską ekipą jeździecką podczas międzynarodowych zawodów hippicznych w Nicei w 1925 roku. Polska ekipa zdobyła tam Puchar Narodów w konkurencji zespołowej oraz trzy nagrody indywidualne. Obecny był na olimpiadzie w Amsterdamie w 1928 roku, gdzie polska ekipa jeździecka zajęła II miejsce w drużynowym konkursie skoków.
Zamiłowanie do koni ściągnęło na generała Andersa podejrzenia, a następnie oskarżenia o nadużycie, polegające na utrzymywaniu własnych koni na koszt wojska. W 1935 roku sprawa trafiła do sądu, ale została umorzona po zwróceniu przez generała Andersa części kwestionowanej kwoty.




image

Wobec przewrotu majowego

Będąc od jesieni 1925 roku Komendantem Wojskowym Miasta Stołecznego Warszawy, pułkownik Sztabu Generalnego Władysław Anders zajmował lojalne stanowisko wobec rządu, podczas narastającego kryzysu politycznego. 12 maja 1926 roku, po rozpoczęciu walk w stolicy, został mianowany szefem sztabu gen. Tadeusza Rozwadowskiego, dowodzącego wojskami rządowymi w Warszawie. Kierował obroną Belwederu, a następnie odwrotem sił rządowych i dostojników państwowych do Wilanowa. Po zakończeniu walk oraz ustąpieniu rządu i prezydenta był przez kilka dni internowany, ale później powrócił do służby.




image

Przyrzeczenie

Gen. Władysław Anders był wyznania ewangelickiego. Przebywając w sowieckich więzieniach w bardzo ciężkich warunkach podjął postanowienie, że jeżeli uda mu się wyjść z więzienia i odzyska władzę w nogach (był poważnie ranny), przejdzie na wiarę katolicką. Przyrzeczenia dotrzymał.




image




medal
 
medal
tlo
tlo
 
tlo
tlo

© Copyright by WSIiZ
Wykorzystano materiały z Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. W. Sikorskiego w Londynie, Kancelarii Senatu RP,
Muzeum Okręgowego w Rzeszowie, Wielkopolskiego Muzeum Wojskowego w Poznaniu.
created by e-service

tlo
tlo